مقایسه خداشناسی کاتولیک و پروتستانیم: یگانه کتاب مقدس: بخش پنجم


Sola-Scriptura-Reformers-570x434  یگانه کتاب مقدس: خدا بصراحت سخن می گوید

 زمانی که بیزیل اهل قیصریه[1] (330- 379) با افرادی روبرو شد که بر اقتدار سنت تاکید می ورزیدند، پاسخ داد:

اگر سنت دلیلی بر صحت چیزی باشد بنابراین شایسته است که من نیز، سنتهای خود را ارائه دهم. اگر آنها این سنن را رد نمایند، بنابراین سنتها را دنبال نخواهیم کرد. بنابراین بگذارید تا کلام الهام شده خدا برای ما تعیین نماید که آموزه کدام یک از ما با کلام خدا همخوانی دارد تا صحت آن شخص ثابت گردد.[2]

 اینکه مسیحیان چه آموزه ای را باید پذیرفته و آن را تعلیم دهند، مبحثی است که همیشه از زمان رسولان تاکنون باقی است. هر چند کلیسای مسیح رسولان را به همراه خود ندارد، اما کتاب مقدس که الهام خداست در دستهای ما می باشد. بیزیل، یکی از پدران کلیسا نقل قولی از وی را در بالا ذکر کردیم، به شهادت کتاب مقدس اکتفا می کند و محک و چوب خطی دیگر را برای سنجش حقانیت تعالیمش نمی پذیرد. البته توجه داشته باشید او شهامت این را داشت تا به حضور سنتها در دو طرف گفتگوها اشاره نماید به همین جهت از سنت مخالفین خود و از سنتی که در نزد وی حاضر بود صحبت می کند. اما وی این سنتها را همگون شناخت حقیقت نمی شمارد و حاضر است که سنتهای خود را برای کشف حقیقت و پاسبانی از آن، کناری نهد. او در عوض به آنچیزی که هر مسیحی در نهایت باید تعهد خود را به آن اعتراف نمایند اشاره میکند: کتب مقدس.[3]

در دوره اصلاحات (قرن شانزده) صدای دو فریاد همواره به گوش می رسید: سولا فدیه[4] : نجات محض فیض بوسیله ایمان به تنهایی؛ این آن پیغام ارزشمندی بود که به فیض مجانی خدا که از طریق کار فدیه بخش مسیح عیسی، ما گناهکاران را در حضور خود پارسا می شمرد خبر می داد. و ندای دیگری، مرجعیت و اقتدار منحصر بفرد کتاب مقدس بود: سولا اسکریپتورا[5] . اصلاحگران با شهامت به مسیحیان می آموختند که تنها مرجعی که باید آموزه ها بر آن استوار گردند و تنها سنگ محکی که در مقابل آن وجدان هر مسیحی پاسخگوی نگاه داشته خواهد شد، کتاب مقدس است. معنی این سخن این نبود که هر آنچه مسیحیان در دوران باستان گفته اند مردود اعلام می شد، در حقیقت برای پشتیبانی و تایید حقانیت گفته های خود، از پدران کلیسا نیز نقل قول می کردند. اما در همان حال هم معترف بودند که هیچ کس در طی تاریخ کلیسا مصون از خطا نبوده و گفته های هیچ مسیحی (حتی پدران کلیسا) همطراز با کلام زنده خود و چون آن، الهام خدا نیست. همانطور که امروز نیز همه ما ممکن است در فهم کلام در خطا باشیم آنها نیز اشتباه کرده اند. یگانه قانون ایمانی که مصون از خطا است تنها در صفحات کتب مقدس یافت می شود.

بسیاری با تعریف عبارت «یگانه کتاب مقدس» آشنا نیستند و در فهم و تعریف آن با مشکل روبرو می شوند. این مشکل کلیسای کاتولیک نیز بود. با اینکه پیروان نهضت پروتستان، بارها و مکررا و به تفصیل در این خصوص صحبت کرده و کتابهایی بسیاری منتشر شده است، اما بنظر می رسد، سوتعبیرهای بسیاری پیرامون این آموزه وجود دارد و خیل عظیمی از مدافعین کلیسای کاتولیک (دانسته و یا نادانسته) مرتکب مغالطه مرد پوشالی می شوند. (در این خصوص عمیقتر صحبت خواهیم کرد) این خان نخست است و پیش از اینکه به محبث انجیل بپردازیم و آن را تعریف کنیم، لازم است از خواستگاه پژوهشهای خود که کتاب مقدس است دفاع کنیم و منظور خود را از این عبارت که یگانه کتاب مقدس مرجع باورهای ما است، شرح دهیم. اما پیش از آنکه بگوییم که «یگانه کتاب مقدس» چیست اجازه دهید بگوییم که چه نیست.

 سولا اسکریپتورا (یگانه کتاب مقدس) چه نیست.

 1-     نخست باید گفت که منظور این نیست که کتاب مقدس منبع تمام دانش و علم است. کتاب مقدس مرجع پاسخگویی به مسائل علمی نیست و یا کلام خدا، کتاب راهنمای مدیریت کشوری نیست و یا حتمی با من موافق خواهید بود اگر بگویم کتاب مقدس کاتولگ ماشین و فهرست راهنمای قطعات موتر نیست. این کتاب ادعا نمی کند که تمامی دانش را در خود نهفته دارد. و باور کنید، کتاب مقدس دائره المعارفی نیست که هر گاه با پرسشی در زندگی روبرو شویم، پاسخش را در این کتاب بیابیم. آنانی که اقرار می کنند که حقیقت، خارج از کتاب مقدس نیز یافت می شود، لزومآ با «یگانه کتاب مقدس» در تضاد نبوده و آن را مردود نمی شمارند.

2-     یگانه کتاب مقدس به این معنی نیست که کتاب مقدس دانش نامه الهیاتی است که در خصوص تمام مسائل مذهبی و الهیاتی اطلاعاتی به ما می دهد. اگر سخنان یوحنای رسول را بیاد داشته باشیم، فرمود:

 و دیگر کارهای بسیار عیسی بجا آورد که اگر فرداً فرداً نوشته شود گمان ندارم که جهان هم گنجایش نوشته‌ها را داشته باشد. (یوحنا 21: 25)

اتفاقأ مدافعین کلیسای کاتولیک به این آیه نیز در تایید تکیه به سنت ها کلیسایی بهره می گیرند. کارل کیتینگ که یکی از مدافعین محبوب ایشان است می گوید:

«در حقیقت کتاب مقدس این مطلب را که تمامیت قانون ایمان را را در خود دارد رد می کند. یوحنای رسول اشاره می کند که تمام کارهای مسیح در کتب مقدس درج نشده است (یوحنا 21: 25) و پولس رسول می گوید که بسیاری از تعالیم مسیحی در سنتهایی نهفته است که بصورت شفاهی به ما سپرده شده است (2 تیموتاوس 2: 2)[6]

لطفا توجه داشته باشید که آنچه ایشان می گویند این است که این حقیقت که یوحنای رسول در خصوص ثبت نکردن تمام اعمال مسیح در گزارشات انجیل خود، مطرح می کند با عدم کفایت «قانون ایمان» یکسان است. بارها به این سوتعبیر از طرف کلیسای کاتولیک روبرو خواهید شد که اگر منبعی تمامی دانش را در خود نداشته باشد به این معنی است که نمی توان آن را به عنوان منبع کافی برای ایمان بحساب آورد. اما بنابر چه دلیلی از گزارش نشدن تمام اعمال مسیح در نوشتجات عهد جدید باید نتیجه گرفت که کتاب مقدس منبع کافی برای قانون ایمان[7] نیست، توضیحی است که کلیسای کاتولیک باید ارائه دهد.  فقدان گزارش کتاب مقدس در خصوص رنگ موی سر برتولما، دلیل بر عدم کفایت کتاب مقدس به عنوان مرجع ایمان و باورهای مسیحی است؟ اگر کلام خدا در خصوص لباس یهودای اسغریوطی توضیحی نمی دهد، باید در اینصورت متوسل سنت ها گشت؟ البته پاسخ به این پرسشها منفی است. کفایت کتاب مقدس از این تعیین نمی شود که باید تمام حقایق در آن درج شده باشد. بلکه کتاب مقدس آنچیزی را به ما می بخشد که خدا مقدر کرده تا قادر باشیم با داشتن آن بر اساس قوانین کتاب مقدس رفتار کرده، زندگی نماییم.

3-     یگانه کتاب مقدس به معنی لغو و یا نادیده انگاشتن اقتدار کلیسا در تعلیم کلام خدا نیست. گاهی گمان می رود که باید بر این دوگانگی تاکید ورزید که یا کتاب مقدس مرجع و اقتدار تعلیمی است و یا کلیسا و در کنار هم قرار دادن این دو جایز نیست. و گاهی اوقات این آیه از رساله تیموتاوس برای پروتستانها برای به چالش کشیدن بهره جسته می شود که می فرماید: لیکن اگر تأخیر اندازم، تا بدانی که چگونه باید در خانهٔ خدا رفتار کنی، که کلیسای خدای حیّ و ستون و بنیاد راستی است.  (اول تیموتاوس 3: 15) ما نیز باید در پاسخ بگوییم که آنچه کتاب مقدس در خصوص کلیسا به عنوان «ستون و بنیاد راستی» است حقیقتی ناجنبانیدنی است. اما اقرار این حقیقت که کلیسا ستون و بنیاد راستی است با اینکه گمان بریم که کلیسا داور نهائی حقیقت است فرق دارد. ستون، چیزی را بالا و استوار نگاه می دارد که در این خصوص حقیقت خداست. کلیسا به عنوان بدن مسیح، حقیقت را بیان کرده آن را استوار می سازد. اما در نهایت تابع و مادون کتاب مقدس (حقیقت خدا) قرار می گیرد. کلیسا عروس مسیحی است و عروس به دقت به سخنان داماد که مسیح عیسی می باشد گوش فرا می دهد. سخنان این داماد در کتاب مقدس یافت می شود. هر چه کلیسای کاتولیک از طرفی برای کلیسا، معیارهای فرا- کتاب مقدسی قائل شده است، در عوض کلیسای پروتستان نیز ترتیب الهی که در عهد جدید به عنوان الگو به ما بخشیده شده، بخوبی تشخیص نداده است. رسولان کلیساهای محلی را تاسیس کرده و شیوخ و شماسان را برای آنها تعینن نموده به ایشان خدمت تعلیم و موعظه انجیل عیسی مسیح را سپردند. و آنانی که بجهت این خدمت خوانده شده اند، شایسته حرمتی دو چندان می باشند (اول تیموتاوس 5: 17) منفرد بودن امری است که گاهی بر خلاف تاکید بسیار کلام خدا به ترتیب الهی در کلیسا، در بین کلیساهای پروتستان رایج شده است.

4-     تنها کتاب مقدس به این معنی نیست که کلام خدا گاهی به ما بصورت شفاهی بخشیده شده است. بلکه به این معنی است که کلام خدا، مکاشفه نهایی و کامل خدا است. این حقیقت که خدا در بسیاری مواقع با صدایی قابل شنودن سخن گفت است، انکار ناپذیر است و پروتستانیزم به این معترف است. خدا از طریق انبیا و رسولان نیز سخن گفته است. آنچه پروتستانیزم می گوید این است که آنچه کلیسا امروز به عنوان اقتدار مصون از خطا نیاز دارد در قالب کلام روشن، مشخص  و قابل فهم و اعتماد از طرف خدا به ما بخشیده شده است. پروتستانیزم به کفایت و کامل بودن کلام خدا و مکاشفه الهی در کتب مقدس باور دارند اما بسیاری از مدافعین کاتولیک کفایت و کامل بودن مکاشفه الهی در چارچوب کلام را نمی پذیرد و مدعی هستند که کلام خدا به مکملی (یا در سنت شفاهی و یا منابع تفسیر سنتی) احتیاج دارد.

5-     یگانه کتاب مقدس به معنی رد تمام هرگونه سنت نیست. مسلمأ سنتهایی وجود دارند که باعث جلال خدا گشته و همینطور برای کلیسا نیز مفید می باشند. یگانه کتاب مقدس می گوید که هر سنتی، هرچند که کهن و قابل احترام باشد، باید با اقتدار و همگونی بالاتر که در حقیقت کتاب مقدس است سنجیده و ارزیابی گردد.

6-     یگانه کتاب مقدس، رد و نادیده گرفتن نقش روح القدس در هدایت و تنویر کلیسا نیست. این آموزه، مانع کار روح القدس نمی گردد بلکه این حقیقت را که روح خدا به ما فهم خواهد بخشید معترف است (دوم تیموتاوس 2: 7) این آموزه این را نمی گوید که شخصی که فاقد روح القدس است قدرت و قابلیت فهم و تفسیر کلام را دارد بلکه نقش روح خدا را در فهم و تفسیر کلام لازم و مهم می دانیم.

خلاصه آنچه در بالا ذکر شد، بقرار زیر است:

 منظور این نیست که کتاب مقدس منبع تمام دانش و علم است.

  1. یگانه کتاب مقدس به این معنی نیست که کتاب مقدس دانش نامه الهیاتی است که در خصوص تمام مسائل مذهبی و الهیاتی اطلاعاتی به ما می دهد.
  2.  یگانه کتاب مقدس به معنی لغو و یا نادیده انگاشتن اقتدار کلیسا در تعلیم کلام خدا نیست.
  3. تنها کتاب مقدس به این معنی نیست که کلام خدا گاهی به ما بصورت شفاهی بخشیده شده است.
  4. یگانه کتاب مقدس به معنی رد تمام هرگونه سنت نیست.
  5. یگانه کتاب مقدس، رد و نادیده گرفتن نقش روح القدس در هدایت و تنویر کلیسا نیست.

 یگانه کتاب مقدس چیست؟

 1-     یگانه کتاب مقدس یعنی، کلام خدا به عنوان قانون ایمان[8] کلیسا کافی و مصون از خطا می باشد. آنچه بر آن تاکید می ورزیم، ماهیت کتاب مقدس است. کتاب مقدس نفس خداست، و مکاشفه الهی که برملا شده است و برای آشکار کردن قانون ایمان برای کلیسا جهت انجام ماموریتش در این جهان کافیست. منبعی که مصون از خطا است که با هوا و هوسهای انسانی آلوده نشده و گرایشهای اجتماعی پیغام آن را تغییر نخواهد داد. هر چند کلیسا با چالشهای بسیار زیادی در طی تاریخ روبرو شده و خواهد شد، اما کتاب مقدس مصون از هر تغییری، بنیاد ناجنبیدنی برای کلیسا باقی خواهد ماند.

2-     هر آنچه را که شخص جهت نجات باید باور داشته باشد تنها در کتاب مقدس و نه منبع دیگری، یافت می شود. این به آن معنی نیست که اعتقاداتی که لازمه نجات هستند نمی توانند در مجموعه ای کوتاه، بصورت خلاصه بیان شوند. اما با وجود این، هیچ آموزه، باور و اعتقاد دیگری بجهت ورود به ملکوت خدا لازم است، خارج از کتاب مقدس نیست. (در این خصوص بیشتر صحبت خواهیم کرد)

3-     هیچ مسیحی ملزم به باور و اعتراف هر آنچه که در کتاب مقدس یافت نمی شود، چه صریح و یا بشکل ضمنی، نیست. به عبارت دیگر، الزامی به باور و اعتراف باوری که در کتاب مقدس موجود نیست، نمی باشد. اجازده دهید به گونه ای دیگر نیز بگویم: کتاب مقدس ادعا می کند که تنها قانون ایمان برای کلیسا می باشد و اینکه این منبع الهی برای مقدسین کافی است و نیازی به تکمیل ندارد. اقتدار کتب مقدس، از کسی جز خدا، که آنها را بازدم کرده و به ما بخشیده است نمی آید. اقتدار کتب مقدس بسته به انسان، کلیسا و یا شورایی نیست. کتب مقدس خود اعتبار خویش است، خود حقانیت خویش را ثابت می کند. کلیسا بر کتب اقتدار ندارد بلکه کتب مکاشفه شده خدا، بر کلیسا اقتدار دارد و کلیسا در زیر نور کلام، دائم در حال اصلاح و رشد است. اعتقادنامه وست مینستر در این خصوص می گوید:            صحت و اعتبار نوشتجات مقدّس، که براساس آن بايد به نوشتجات مقدّس ايمان آورد و آنها را اطاعت نمود، برپاية شهادت هيچ انسان يا هيچ کليسائي قرار ندارد بلکه کلاٌ از خداست که او خودش راستي و بوجود آورندة نوشتجات مقدّس مي باشد.  لهذا از اين جهت که کلام خداست بايد بعنوان حقيقت پذيرفته شود (1: 4) نقش روح القدس در پاراگراف بعدی بسیار زیبا بیان شده است:                      توسط شهادت کليسا ممکن است تشويق و ترغيب شويم که نوشتجات مقدس را بسيار محترم و معتبر بدانيم.  بعلاوه مطالب آسماني و تأثير تعاليم آن و فصاحت سبک نگارش و هماهنگي تمام قسمتها با يکديگر و هدف کلي آن که عبارتست از جلال خدا و مکاشفة کاملش در خصوص يگانه راه نجات انسان و همچنين سايرخصوصيات عالي و بي‌مثالش و کمال کاملش همه بطور قطع ثابت مي‌کنند که کتاب مقدس کلام خداست اما با وجود اين، يقين کامل و اطمينان خاطر ما در خصوص حقيقت مصون از خطا بودن و اعتبار الهي آن بر اثر عمل باطني روح القدس حاصل مي شود که توسط کلام خدا و با آن کلام در دلهاي ما شهادت مي‌دهد. (1: 5)     بخش بعد، ماهیت و قلب «یگانه کتاب مقدس» را توضیح می دهد:            ارادة کامل خدا، در خصوص تمام چيزهائي که براي جلال خودش و براي نجات و ايمان و عمل انسان لازم است، در نوشتجات مقدّس يا صريحاٌ بيان شده است و يا بوسيلة استنتاج صحيح و ضروري از آن نوشتجات حاصل مي‌شود[9] و هرگز، خواه بواسطة مکاشفات تازة روح القدس و يا توسط روايات و سنّتهاي انساني، نبايد چيزي بر آنها افزوده شود[10].  با وجود اين قبول داريم که نوراني شدن باطن شخص توسط روح خدا، براي يافتن معرفت نجات‌بخش در مورد آنچه در کلام مکشوف شده است، لازم مي‌باشد[11] و بعلاوه قبول مي‌کنيم که براي عبادت خدا و ادارة کليسا مقرّراتي وجود دارد که در ميان مردم و اجتماعات عموماٌ مورد قبول مي‌باشند و لازم است مطابق اصول عقل طبيعي و تدابير مسيحي و برطبق قوانين کلي کلام خدا که بايد هميشه مورد اطاعت قرار گيرد رعايت شودمفهوم تمام قسمتهاي کتاب مقدس بطور يکسان روشن نيست و همچنين براي تمام مردم بطور يکسان آشکار نمي‌باشند[12] ولي آنچه لازم است انسان براي نجات بداند و ايمان بياورد و عملي سازد در قسمتهاي مختلف کتاب مقدس بقدري روشن و آشکار بيان گرديده که نه فقط علماء و بس بلکه اشخاص بي علم هم بوسيلة استفادة مناسب از وسائل معمولي مي‌توانند به فهم کافي آنها برسند[13]. (1: 6- 7)

4-     کتاب مقدس، لزومات نجات را بر ما آشکار می سازد. همانطور که پیشتر هم اشاره کردیم، کتاب مقدس دائره المعارف تمام حقایق نیست و در عین حال هم منظور این نیست که کلام خدا آنقدر ساده است که تمام حقایق بسادگی و بدون تلاش قابل استخراج است. بلکه لزومات نجات و حقایقی که برای ورود به ملکوت باید فهمیده و باور گردد، برای همه، چه باسواد و چه بی سواد، بوسیله وسایل معمولی قابل تشخیص و درک است.

5-     سنتها تحت اقتدار کلام می باشند. این بخش را در بررسی متی 48: 1- 9 بیشتر توضیح خواهم داد.

 خلاصه آنچه در بالا ذکر شد، بقرار زیر است:

 1-     یگانه کتاب مقدس یعنی، کلام خدا به عنوان قانون ایمان کلیسا کافی و مصون از خطا می باشد.

2-     هر آنچه را که شخص جهت نجات باید باور داشته باشد تنها در کتاب مقدس و نه منبع دیگری، یافت می شود.

3-     هیچ مسیحی ملزم به باور و اعتراف هر آنچه که در کتاب مقدس یافت نمی شود، چه صریح و یا بشکل ضمنی، نیست.

4-     کتاب مقدس، لزومات نجات را بر ما آشکار می سازد.

5-     سنتها تحت اقتدار کلام می باشند.

تلخیص و گردآوری:  ادوین کشیش آبنوس

مارچ 2014


[1] Basil of Caesarea

[2] Basil of Caesarea, Letter CLXXXIX as found in schaff and wace, A select library of Nicene and post-Nicene Fathers of Christian Church, Second Series (Grand Rapids: Eerdmans , 1983) p 229

[3] باید حقیقتی را هم اقرار کرد که کاربرد این حقیقت، تلاشی است که یک مسیحی در طی عمر خود، ادامه می دهد و هرچند به دلایل زیادی که در این جا فرصت اشاره به آنها نیست، قادر نخواهیم بود از خطاها دور کنیم، اما باید خود را انضباط دهیم تا در تعهد به کتاب مقدس به عنوان تنها مرجع و خواستگاه باورهای خود رشد کنیم.

[4] Sola Fide

[5] Sola Scriptura

[6] Karl Keating, Catholicism and Fundamentalism: The attack on “Romanism” by “Bible Christians” (San Francisco: Ignatius Press, 1988). P136

[7] Rule of Faith

[8] Reglua Fidei

[9]  مرقس ۷-۵:۷

[10]  دوم تیموتائوس ۱۷-۱۵:۳؛ غلاطیان ۹-۸:۱؛ دوم تسالونیکیان ۲:۲

[11]  یوحنا ۴۵:۶؛ اول قرنتیان ۱۲-۹:۲

[12]  دوم پطرس ۱۶:۳؛ یوحنا ۱۷:۱۶؛ یوحنا ۶۰:۶

[13]  مزمور ۱۰۵:۱۱۹ و ۱۳۰؛ اعمال ۱۲-۱۱:۱۷

3 دیدگاه برای “مقایسه خداشناسی کاتولیک و پروتستانیم: یگانه کتاب مقدس: بخش پنجم

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s