مقایسه خداشناسی کلیسای کاتولیک و پروتستانیزم-چه کسی انجیل را تعریف می کند؟: بخش سوم


Pilgrimmage of Grace انجیل سلامتی

 انجیل سلامتی، عبارتی است که پولس رسول در افسسیان 6: 15 بکار می گیرد.

» نعلینِ استعدادِ انجیلِ سلامتی را در پا کنید. «

 این عبارت امروز چندان کاربرد ندارد، در حقیقت با تغییر معنی واژه سلامتی از آرامش به شفای جسمانی، این عبارت در نهضت کامیابی بیشتر مورد استفاده دارد تا راستدینی مسیحی! اما انجیل سلامتی، عبارتی کتاب مقدسی است که ریشه در خدایی دارد که آن را به الهام کرده است. (خدای سلامتی – رومیان 15: 23، 16: 20، دوم قرنتیان 13: 11، فیلیپیان 4: 9، اول تسالونیکیان 5: 23، عبرانیان 13: 20)

انجیلی که کتاب مقدس از آن صحبت می کند، خبر خوشی است که به ما نوید صلح با خدا را می دهد. در حقیقت خدا با ما از طریق انجیل سلامتی، صلح می کند. دشمنی و عداوتی که بجهت گناه بین خدا و ما بوجود آمده است، بوسیله انجیل صلح، به پایان می رسد.

بوساطت او همه‌چیز را با خود مصالحه دهد، چونکه به خون صلیب وی سلامتی را پدید آورد. بلی به‌وسیلهٔ او خواه آنچه بر زمین و خواه آنچه در آسمان است.  (کولسیان 1: 20)

دوستان عزیز، موضوع مورد بحث، آموزه ای حاشیه ای و سنت کلیسایی نیست بلکه صلح بین خدا و ما مطرح است. آنهایی که صادق هستند حتمی با من همصدا خواهند شد که این آنچه در این میان مطرح می شود، در خصوص سرنوشت ابدی بشریت است و نه مراسم مذهبی و یا باور نه چندان مهم فرقه ای.

مورد بحث ما، انجیل است، خبر خوش. آیا این صلحی که از آن صحبت می کنیم، ارمغانی قدسی است و یا حاصل تلاشهای انسانی، آیا بخشش و پذیرش کامل الهی است و یا مدد الهی به همراه با جد و جهد انسانی برای ورود به ملکوت آسمانی؟

انجیل سلامتی، که از آن پس بجهت اجتناب از سوتفاهم آن را انجیل صلح خواهم خواند، در مورد نوع بخصوصی از صلح صحبت می کند، آشتی که فراتر از شفای روابط انسانی و یا ملل است، آنچه این مطرح است، آشتی بین خدا و انسان است. چه چیزی از این مهمتر می تواند باشد؟ چه چیز دیگری می تواند حقیقتأ ارزش داشته باشد اگر بین ما و خدا، عداوت ابدی حائل گشته است؟ دشمنی که در نهایت به ضرر و به بهای نابودی ما تمام خواهد شد.

پرسشی که در این خصوص در تلاش برای یافتن پاسخی برای آن هستیم این است که آیا آنچه کلیسای کاتولیک به عنوان انجیل موعظه می کند، صلح را به ارمغان خواهد آورد؟

مسیحیان خوانده شده ایم تا این صلح را موعظه کنیم، نوید آشتی که توسط عیسی مسیح و کار فدیه بخش او به کمال رسیده و در دسترس ما قرار دارد. آشتی که می تواند به آن اعتماد کرد، آتش بسی که در صورت اعتماد به خدا و پیغام صلح آمیز او باقی خواهد ماند.  این پیغام زوال ناپذیر، تزلزل ناپذیر و پایدار است. پیغام کلیسا این نیست که تلاش کنید تا با خدا آشتی کنید، کلیسا با شادی می گوید، همانا آشتی از بالا بخشیده شده است، آن را پذیرفته در آن لذت برید. درخواست کلیسا این نیست که صلح را ابتیاع کنند، بلکه کلیسا می گوید که بنزد او روید که خود، صلح ما است.

 زیرا که او سلامتی ما است. (افسسیان 2: 14)

پدر تدبیر این صلح را اندیشیده، پسر آن را به کمال رساند و روح القدس آن را در دلهای برگزیدگان شهادت می دهد. صلح در دسترس ما می باشد و نیازی به کامل کردن آن و یا افزودن به این هدیه آسمانی نداریم.

شخص عیسی مسیح است که صلح را برقرار می سازد. صلیب مسیح است که طریق دریافت این آشتی را برای گناهکار مهیا می سازد. کاتولیکها و پروتستانها هر دو گروه، در این که ما قادر به ایجاد صلح نیستیم، متفق القول هستند. اما افزون بر این، ما قابلیت و قدرت پاسبانی و نگهداری این صلح را هم نداریم. عیسی مسیح بنیاد این صلح است. پولس رسول چه زیبا این را بیان می کند:

 و به فیض او مجّاناً عادل شمرده می‌شوند به وساطت آن فدیه ای که در عیسی مسیح است.

که خدا او را از قبل معیّن کرد تا کفّاره باشد به‌واسطهٔ ایمان به‌وسیلهٔ خون او تا آنکه عدالت خود را ظاهر سازد، به‌سبب فرو گذاشتن خطایای سابق در حین تحمّل خدا،
برای اظهار عدالت خود در زمان حاضر، تا او عادل شود و عادل شمارد هرکسی را که به عیسی ایمان آورد.  (رومیان 3: 24- 26)

 در خصوص پارساشمرده شدگی صحبت خواهیم کرد، اما اجازه بدهید فعلا به موضوع فدیه ای که مسیح به کمال رساند و اینکه خدا، بجهت فیضش انسان را مجانأ عادل می گرداند، بپردازیم. کتاب مقدس در این خصوص خدا را عادل گرداننده کسی معرفی می کند که به مسیح اعتماد کرده ایمان می آورد. خدا ما را بر اساس کارهای عیسی مسیح عادل می گرداند. انسان قادر به عادل ساختن خویش نیست، این امری است که خدا انجام می دهد.

 پولس رسول ادامه می دهد:

 یرا یقین می‌دانیم که انسان بدون اعمال شریعت، محض ایمان عادل شمرده می‌شود.  (رومیان 3: 28)

 و سپس می افزاید:

 لکن برای کسی که عمل می‌کند، مزدش نه از راه فیض بلکه از راه طلب محسوب می‌شود.

و امّا کسی که عمل نکند، بلکه ایمان آورد به او که بی‌دینان را عادل می‌شمارد، ایمان او عدالت محسوب می‌شود.  (رومیان 4: 4- 5)

 برای آنانی که به  عیسی مسیح ایمان می آورند، عدالت مسیح به حساب ایشان ریخته می شود، این عدالت به حساب کسانی که برای مزد کار می کنند، ریخته نمی گردد، بلکه به آنانی که ایمان آورند. (رومیان 9: 30-  10: 4) آنانی که به کفایت کار مسیح اعتماد می کنند. اما چرا خدا ایمان را، وسیله دریافت عدالت میسح می گرداند؟ کلام خدا برای این پرسش، پاسخی دارد:

و از این جهت از ایمان شد تا محض فیض باشد تا وعده برای همگی ذریّت استوار شود نه مختصّ به ذریّت شرعی بلکه به ذریّت ایمانی ابراهیم نیز که پدر جمیع ما است،  (رومیان 4: 16)

 عدالت بر اساس ایمان است زیرا که با فیض همخوانی دارد. فیض خدا، قابل اکتساب نیست، بلکه فیض، آنچیزی است که خدا به کسانی می بخشد که شایستگی دریافت آن را ندارند. فیض طبیعتا رایگان است. ایمان، در حقیقت به دهنده این بخشش، به بخشنده عدالت اعتماد و تکیه می کند، و به همین اساس است که خدا، گناهکار را، زیر نور حقیقت، کار مسیح، عادل اعلام می کند.

حال که به وسیله دریافت پارسایی اشاره کردیم، به صحبت نخست خود بازگردیم: صلح

 پس چونکه به ایمان عادل شمرده شدیم،نزد خدا سلامتی (صلح- آشتی) داریم بوساطت خداوند ما عیسی مسیح،  (رومیان 5 : 1)

 صلح با خد؛ این همان موضوع بنیادی است که باید مد نظر داشته باشیم. چگونه این صلح را بدست می آوریم؟ کلام به وضوح پاسخ می دهد: «پس چونکه به ایمان عادل شمرده شدیم»  به ایمان پارساشمرده شدن، پیش از آرامش مطرح می شود. آنانی که پارسا شمرده نگردند، نمی توانند چنین صلحی را دریافت نمایند.

آنانی که به کار عادل گرداننده عیسی مسیح، ایمان آورند، پارساشمرده خواهند شد. بنظر ساده می آید. پولس هم به این مطلب اشاره کرد:

 زیرا ذکر صلیب برای هالکان حماقت است، لکن نزد ما که ناجیان هستیم قوّت خداست.  (اول قرنتیان 1: 18)

 خدا در حماقت صلیب، حکمت خود را عیان و صلح را به ارمغان آورد. آتش بسی که پایدار است و بر پایه های سست بی اعتمادی استوار نیست بلکه بر کار کامل عیسی مسیح بنا نهاده شده است. این آشتی در من و شما ریشه ندارد بلکه برخواسته بر پارساکننده مسیح عیسی است. این پارسایی، که صلح را به همراه دارد، باقی، پایدار و نامیرا است.

  که ما را نجات داد و به دعوت مقدّس خواند، نه به حسب اعمال ما، بلکه برحسب ارادهٔ خود و آن فیضی که قبل از قدیم‌الایّام در مسیح عیسی به ما عطا شد.

امّا الحال آشکار گردید به ظهور نجات‌دهندهٔ ما عیسی مسیح که موت را نیست ساخت و حیات و بی‌فسادی را روشن گردانید به‌وسیلهٔ انجیل،  (دوم تیموتاوس 1: 9- 10)

 این صلح فردا لغو نخواهد گشت تا خدا را بار دیگر دشمن ما گرداند. هیچ کس قدرت شکستن این صلح را ندارد. هیچ کس اجازه به هم زدن این آرامش را ندارد.

 این آن حقایقی هستند که پروتستانها را از کاتولیکها جدا می سازد. آنچه در خطر است، صلح با خداست. آیا ما قادر به انجام رساندن شرایط پارسایی را دارا هستیم و یا این عیسی مسیح است که واجد شرایط بود؟

اما باید پیش از هر چیز، انجیل را تعریف کنیم. انجیل چیست؟ آیا کتاب مقدس انجیل را برای ما تعریف می کند؟ آیا تعریف کلام خدا کفایت می کند و یا نیازمند به اقتدار دیگری برای تعریف آن می باشیم؟ اما بنظر می رسد که باز باید کمی عقبتر رفته، در باب این صحبت کنیم که آیا کتاب مقدس ما را کافیست و یا نیازمند اقتدار دیگری هستیم؟ به همین جهت باید اقتدار الهیاتی خود را تعریف و تعیین نماییم. چه کسی انجیل را تعریف می کند؟ چگونه می توانیم از تعالیم کتاب مقدس آگاه گردیم؟

کلیسای کاتولیک می گوید که افراد اجازه ندارند تا مستقلانه کتاب مقدس را به نوعی که با تعالیم کلیسای کاتولیک همخوانی نداشته باشد، تفسیر نمایند. بنابراین باید نخست صاحبت اقتدار و اخیتار را تعیین نماییم تا سپس بتوانیم انجیل را تعریف کنیم.

 چه کسی انجیل را تعریف می کند؟

  با اینکه تا کنون بر روی انجیل تمرکز کردیم، به این معنا نیست که این محبث تنها موضوع مرکزی و محوری در اختلافات بین کاتولیکها و پروتستانهاست. نخست باید این مطلب را روشن سازیم که اقتدار تعلیمی دو طرف کیست؟ چه کسی حدود را تعیین و تعاریف را ارائه می دهد؟ آیا هر دو گروه به یک منبع رجوع می کنند؟

شورای ترنت (1546) اینگونه می گوید:

«افزون بر این، برای ارزیابی روح های از لجام گسیخته، حکم آن است که، کسی که در امور ایمان و اصول اخلاقی مربوط به تعلیم آموزه های مسیحی بر رای و عقیده خود تکیه می کند، و کتب مقدس را بر اساس تصورات خود مخدوش می سازد، و آنها را برخلاف (در تضاد) با کلیسا مقدس مادر-ی، که رای و تشخیص نهایی، تفسیر صحیح از آن اوست، تفسیری که به آن معتقد بوده و هست و یا حتی بر خلاق تعالیمی متحد پدران کلیسا (تعالیمی که پدران کلیسا بر سر آن متفق القول بوده اند) تفسیر نماید، چنین تفاسیری، به هیچ وجه، در هیچ زبانی نباید منتشر گردند. آنانی که بر خلاف این عمل کنند، باید در معرض شناخت عموم قرار گرفته، و بر اساس قوانینی که در این خصوص تجویز شده است، مجازات گردند.[1]«

 کلیسای کاتولیک، ادعای اختیار و اقتدار تام در تفسیر کتاب مقدس را دارد. کلیسای کاتولیک معتقد است که آنانی که هر کس تعالیم این کلیسا را رد کرده، نپذیرد، در حقیقت با اراده مسیح مقاومت کرد او را نپذیرفته است.

شاید برخی ما را به این خاطر که مستندات شورای ترنت که متعلق به نیمه دوم قرن شانزدهم می باشد را نقل قول کردیم، نکوهش کرده، بگویند که کلیسای کاتولیک معاصر، اصلاحات زیادی در نگرشهای خود تجربه نموده است و نقل قول شورای ترنت کاری بیهوده و بی معنی است. واتیکان دوم در سند «دئی وربوم»[2] اینگونه می گوید:

» تکلیف تفسیر معتبر کلام خدا، چه مکتوب چه غیرمکتوب (منظور سنت است) منحصرأ به مقام پویای تعلیمی کلیسا سپرده شده است، مقامی که اقتدار آن در نام مسیح به اجرا گرفته می شود. این جایگاه تعلیمی، ورای کلام خدا نیست، بلکه خادم آن است، تنها آنچه را که به آن سپرده شده است را تعلیم می دهد، به آن متعهدانه گوش می سپارد، با دقت و وسواس از آن پاسبانی می کند و آن را در راستای خدمت الهی و به مدد روح القدس در وفاداری توضیح می دهد. آنچه را که ارائه می دهد، بجهت ایمان همانگونه که از آسمان مکاشفه شده و برگفته از ایمان سپرده شده می باشد. بنابرین پرواضح است که سنت مقدس، کتب مقدس و مقام تعلیم کلیسا، در هماهنگی با طراحی حکیمانه الهی به هم مرتبطند و یکی بدون دیگری نمی تواند باقی بماند. و هر کدام به تنهایی و در اتحاد با یکدیگر زیر عملکرد یگانه روح القدس در نجات جانها بطرز موثری همکاری می کنند.»

 به همین جهت اهمیت دارد که با این ادعاهایی که در خصوص اقتدار و قدرتی که ارائه داده می شود آشنایی داشته باشیم. کارل کیتینگ[3] یکی از مدافعین معاصر کاتولیک به ما می گوید که از کجا می دانیم که کتب مقدس الهام خدا هستند:

 پایه و خواستگاه باور شخص در خصوص الهامی بودن کتاب مقدس، بر چگونگی تفسیر وی تاثیر دارد. کاتولیکها به الهامی بودن کتاب مقدس باور دارند، چون خود کلیسا به آنها این را می گوید، و بسیار رک بشما می گویم، خود کلیسا هم اقتدار و اختیار تفسیر کتاب الهمی را دارد. بنیادگرایان، بر الهامی بودن کتب معتقد هستند، هر چه اساس باور ایشان در این خصوص سست است، و اقتدار تفسیری آنها کسی نیست جز خود ایشان. [4]

 البته با گفته کیتینگ، که خواستگاه باور ما در خصوص الهامی بودن کتاب مقدس بر چگونگی تفسیر ما از کلام تاثیر دارد، موافق هستم. اگر ما الهامی بودن کتاب مقدس را بر اساس اعلان کلیسای کاتولیک باور داشته باشیم، البته برای تفسیر کلام نیز باید متکی بر این کلیسا باشیم. از همان آغاز باید اقتداری را «خارج» از کتاب مقدس به رسمیت بشناسیم که به ما مفهوم کلام را دیکته کند. از این چشم انداز، کلیسای کاتولیک تبدیل بر بنیادی می گردد که سایر آموزه ها بر روی آن بنا می شود.

استدلال ما بنظر می رسد که مشکل دارد: کلیسای کاتولیک، الهامی بودن کتاب مقدس را اعلان می کند و خود نیز به تنهایی اقتدار تفسیر کلام را دارد و لاغیر. و این یکی از نکاتی است که در گفتگوی بین کاتولیکها و پروتستانها ایجاد تشویق می کند. زمانی که دست به تاویل کتاب مقدس بزنیم، در نهایت، مسئله اقتدار تفیسر کتاب مقدس برخواسته، نظرات کلیسای پروتستان زیر سوال می رود. کلیساهای پروتستان بر این متهم می شوند که تفسیر ایشان، بر خلاف نوشته های پدران کلیسا است (که در حقیقت باید گفت برخلاف «تفسیر سنتی کلیسای کاتولیک» از نوشته های ایشان است) و یا بر پروتستانها خرده گرفته می شود که بجهت فقدان داشتن (پذیرفتن) سنت شفاهیی که کلیسای کاتولیک به آن معتهد است، در خطا هستیم. نتیجه این گفتگو این خواهد بود که آنچه پروتستانها در راستای تاویل و تفسیر کلام ارائه می دهند، از طرف کلیسای کاتولیک، به این خاطر که خود را تنها اقتدار در تفسیر کلام می داند، رد و مردود اعلام می شود.

آیا صرف اینکه کلیسای کاتولیک الهامی بودن کلام خدا را اعلان می کند، کتب مقدسه الهام خداست؟ و یا کتب مقدسه الهام خدا است، چون حقیقتأ الهام خداست؟ اگر صرف پذیرش ادعاهای یک مجموعه مذهبی، کتبی را مقدس و الهامی می سازد، بنابراین باید با همان اقتدار هم پذیرفت که کتاب مورمنها هم کلام خدا است، زیرا که اقتدار مذهبی ایشان، یعنی پیامبرشان این ادعا را بیان می کند.

حقیقت امر این است که کتب مقدسه، الهام خدا است، نه به این خاطر که کلیسای کاتولیک الهامی بودن آن را تایید، اعلان و یا پذیرفته است، بلکه کلام خدا، الهامی است، زیرا که خدا آنها را الهام کرده است. ترجمه ارمنی کتاب مقدس بسیار زیباست: نفس خدا. کتاب مقدس بازدم خدا است و کلیسا تنها دریافت کننده این بازدم الهای است و نه تعیین کننده ارزش الهی آن. این کتاب ارزش الهی دارند، زیرا از دهان خدا خارج گشت است و کلیسا باید در پذیرش آن وجد و شادی کند. پذیرش و رد این کتب، نه به ارزش الهای آن خواهد افزود و نه چیزی کم خواهد کرد.

آیا کسی می تواند اقتدار و قدرت کلیسای کاتولیک را ارزیابی نماید و ارزیابی وی ارزشمند و قابل پذیرش باشد؟ مسلمأ با چنین تعریفی که کلیسای کاتولیک از اقتدار و اختیارات خود ارائه می دهد، چنین نخواهد بود. اگر بر تفسیرهای ارائه شده کلیسای روم از کلام اعتراض نمایی، به شما پاسخ داده خواهد شد که دلیل عدم رضایت شما، طغیان شما در اطاعت از کلیسای کاتولیک است، و اگر از ایشان بپرسی که به چه علت باید به اقتدار کلیسای روم سر فرود آورد به شما خواهند گفت که چون این کلیسا است که الهامی بودن کتب مقدس را تایید کرده و اعلان نموده بنابراین او و تنها او به تنهایی، اختیار تفسیر آن را دارا است. دوری باطل!

تلخیص و گردآوری :  ادوین کشیش آبنوس

فوریه 2014


[1] Fourth Session, Decree concerning the canonical Scriptures.

[2] Dei Verbum

[3] Karl Keating

[4] Karl Keating, Catholicism and Fundamentalism(San Francisco, Ignatius Press, 1988) p 127

2 دیدگاه برای “مقایسه خداشناسی کلیسای کاتولیک و پروتستانیزم-چه کسی انجیل را تعریف می کند؟: بخش سوم

  1. با سلام
    ابتدا بهتر است تعریف کلیسا رابدانیم چیست و بعد بدنیم آیا چنین اقتداری را دارد کلیسا که نوشته ای را الهامی و نوشته ای را غیر الهامی معرفی کند.
    آیا متون مقدس از دل کلیسا بیرون آمد یا کلیسا از دل متون؟؟؟
    رسولان بودند که به متون ارزش می دادند؟؟ یا متون به رسولان؟
    آیا ا.ل کلیسا شکل گرفت یا اول متون؟؟؟

    • سلام خواهر ماریا
      این مبحثی که اشاره فرمودید، بخشی است که در آینده نزدیک به آن خواهم پرداخت (ادامه بحثهایی است که شروع کردم)
      در حالیکه من این بخش را با جزئیات خواهم نوشت، پاسخ کوتاه من به پرسشها این است که کتب الهامی بوده اند چه کلیسا آنها را معرفی کند و یا خیر.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s