تفسیر رساله رومیان


Romans_Cover  مقدمه

 یکی از بانفوذترین و پرجنجالترین متون کتاب مقدس که در تاریخ اصلاحات کلیسا از بدو تولدش تا به امروز و زندگی روحانی ایماندارن به مسیح نقش داشته، رسالۀ رومیان می باشد.

 بوستان

آگوستین در سال 386 م که در بوستان دوست خود آلیپیوس نشسته بود، به شرارت خود اندیشیده، گریه می کرد، در همان حال صدای کودکی را شنید که به لاتین می گفت: توله لگه، توله لگه[1]، یعنی بردار و بخوان، بردار و بخوان؛ او طومار رومیان را که در کنارش بود برداشت و اولین متنی را که به چشمش آمد، خواند.

 «و با شایستگی رفتار کنیم چنانکه در روز، نه در بزمها و کرها فسق و فجور و نزاع و حسد؛ 

بلکه عیسی مسیح خداوند را بپوشید و برای شهوات جسمانی تدارک نبینید.» (رومیان 13: 13-14)

 و در همان لحظه تحولی بنیادی در زندگیش اتفاق افتاد. او در خصوص این تجربه می گوید:

 بیشتر از این دیگر نخواندم، در واقع احتیاجی نبود تا بیشتر، این بخش را مطالعه کنم. به این جهت که به محض اینکه جمله به پایان رسید، نوری بر قلبم تابید و تمامی شکهایم ناپدید گشته، اطمینان قلبی حاصل کردم[2]

 او در آن زمان به مسیح ایمان آورده و به کار نجات بخش او اعتماد می کند. آگوستین تنها الهیات دانی است که تفکرات و الهیات او به مدت هزار سال کلیسا را تحت تاثیر قرار داد و بسیاری از شاخه های مسیحی از او الهام گرفته اند؛ الهیات دانی که به نظر می رسد تحولات فکری و خداشناسی وی تاثیر پذیرفته از این رسالۀ زیبا بوده است.

 ویتنبرگ

درست هزار سال پس از آن، مارتین لوتر، که راهب مکتب آگوستینی بود، در کلیسای کاتولیک خدمت می کرد؛ او رسالۀ رومیان را به شاگردان خود در دانشگاه ویتنبرگِ آلمان تعلیم می داد؛ هر چقدر که این رساله را بیشتر و عمیقتر مطالعه می کرد، متقاعدتر می گشت که موضوع اصلی پولس در این رساله، پارساشمرده شدگی تنها به وسیلۀ ایمان است. او می نویسد:

واقعا تمایل داشتم که رسالۀ پولس رسول به رومیان را بفهمم، تنها چیزی که در بین من و درک این رساله حائل گشته بود، عبارت «عدالت خدا بود»، زیرا که فهم من از این عبارت این بود که خدا عادل است و عادلانه گناهکار را مجازات        می کند…شبانه روز فکر کردم… تا متوجه شدم که عدالت خدا، آن عدالتی است که محض ایمان و رحمت خود، ما را به وسیلۀ ایمان، پارسا می شمارد؛ از آن پس، احساس کردم که از نو زاده شده ام و از دروازه های باز عبور کرده، وارد فردوس گشته ام؛ تمام کتاب مقدس، معنای تازه ای برای من پیدا کرده بود، با در نظر گرفتن اینکه «عدالت خدا» مرا با نفرت پر ساخته بود، اکنون برای من به طرز غیرقابل بیانی شیرین گشته بود که بی نهایت دوستش داشتم. این بخش از نوشتۀ پولس، برای من دروازه های آسمان گشته بود. [3]

 از ملنکتن  تا  پکر

فیلیپ ملنکتن، یکی از نخبگان اصلاحات در خصوص رسالۀ رومیان می گوید که این نامه، خلاصه ای از آموزه های ایمان مسیحی است.[4] قرنها پس از آن، جان وسلی نیز که خادم دست گذاری شدۀ کلیسای انگلستان بود، همانند مارتین لوتر در خصوص معنای انجیل سردرگم بود؛ او در بعد از ظهر چهارشنبه، 24 میِ 1738م می نویسد:

 بدون اینکه مایل باشم، به جمعی در خیابان آلدرزگیت رفتم، در جایی که مقدمۀ نوشتۀ لوتر بر رسالۀ رومیان قرائت می شد؛ یک ربع به ساعت 9 بود و خوانش این رساله در خصوص چگونگی تغییر قلب توسط خدا بود. «خدا به واسطۀ ایمان به مسیح، قلب را تغییر می دهد.» احساس کردم قلبم به شدت گرم شد. احساس کردم که به مسیح اعتماد کرده ام. تنها مسیح، به جهت نجات به من بخشیده شد و گناهانم را از من گرفت، و مرا از قانون گناه و مرگ رستگار ساخت.

 جان کالوین در مورد رسالۀ رومیان می گوید:

 زمانی که شخص در مورد رسالۀ رومیان فهم می یابد، دروازه ای روی او گشاده می گردد که او را به گنجهای مخفی و بسیار کتاب مقدس روبرو می سازد. [5]

 مارتین لوتر در خصوص رساله به رومیان می گوید:

 رسالۀ رومیان، سردسته و والاترین بخش عهد جدید و ناب ترین بخش انجیل است. نه تنها ارزش دارد تا هر مسیحی آن را کلمه به کلمه بداند، بلکه باید خود را هر روزه با آن مشغول گرداند، این رساله چون نان روزانۀ جان است[6]

 فردریک گودت، مفسر برجستۀ سوئیسی می گوید:

 رسالۀ رومیان، شکوه ایمان مسیحی است.[7]

 مترجم بنام کتاب مقدس، ویلیان تیندل در مقدمۀ کتاب خود در مورد رسالۀ رومیان می نویسد:

 این رساله اصلی ترین و عالی ترین بخش عهد جدید بوده، و ناب ترین بخش انجیل را به ما معرفی می کند، و همینطور راه و چراغی به سوی تمام کتاب مقدس است. کسی نمی تواند به اندازۀ کافی و یا بیش از حد این کتاب را مطالعه کند؛ هر چقدر بیشتر آن را بجویی (مطالعه کنی) خوشایندتر و آسانتر  می گردد؛ هر چقدر اساسی تر آن را بررسی نمایی، چیزهای نهانی در آن یافت می گردند. گنجهای پنهان روحانی در آن نهاده شده اند.[8]

 مفسر محبوب کلام، دونالد گری بارنهاوز که به مدت یازده سال، روزانه از رسالۀ رومیان در برنامۀ رادیویی خود تعلیم می داد می گوید:

 یک دانشمند ممکن است که بگوید، شیر مادر، کاملترین غذای انسانی است و شاید تحلیلی از اجزای ترکیب دهندۀ آن را به شما ارائه داده، فهرستی از ویتامینهای موجود در آن و همینطور میزان کالری آن را به شما نشان دهد. یک کودک، بدون اینکه با ترکیبات و محتویات شیر آشنایی داشته باشد، آن را مصرف کرده، هر روز رشد می کند، لبخند می زند و با وجود عدم دانش (در خصوص محسنات شیر) بزرگ می شود؛ حقیقت ژرف کلام خدا نیز اینگونه است.[9]

 جی آی پکر می گوید:

 در سرتاسر تاریخ مسیحیت، همه متفق القول بوده اند که رسالۀ پولس رسول به رومیان اوج و قلۀ کتاب مقدس است، مکانی که تمام موضوعات کتاب مقدسی در یک چشم انداز وسیع، کنار هم به تصویر کشیده شده است: خدا، انسان، گناه، فیض، شریعت، داوری، نقشۀ رستگاری، برگزیدگی، تباهی، نقش و کار شخص مسیح، خدمت روح القدس، اعمال، خلقت، فدیه، مکاشفه، عدالت، تقدیس، امید مسیحی، سرشت کلیسا، جایگاه یهودیان و امتها در نقشۀ فدیۀ بشر، فلسفۀ کلیسا و تاریخ دنیا، پیغام و معنای عهد عتیق، اهمیت تعمید، اصول سرسپردگی شخصی، اخلاقیات و مشارکت مسیحی، صورت دینداری و بی دینی؛ تمامأ در اینجاست…»[10]

 و جان کریسوستوم، اسقف انطاکیه در قرن پنجم م، هر هفته این رساله را با صدای بلند قرائت   می کرد.

 دو پهلو

اهمیت این رساله نه تنها در تاکید الهیات دانان گذشتۀ تاریخ کلیسا و پژوهشگران معاصر مشاهده می شود، بلکه مباحث الهیاتی متعددی نیز سرچشمه گرفته از این نامه می باشند؛ آن اختلافات الهیاتی که منجر به شقاقهای کلیسایی، مانند اعتراض اصلاحگران بر الهیات کاتولیک گردید؛ نیز تنش های خداشناسی آرمنینها و کالونیستها (آموزۀ برگزیدگی و ارادۀ آزاد، تباهی کامل و سرشت ایمان نجات بخش و …) همگی نشان دهندۀ اهمیت این رساله و نفوذ آن بر تفکرات و الهیات مسیحی و توجه شگفت انگیز کلیسا بر آن است. نکتۀ جالب و دوپهلویی که در خصوص این رساله وجود دارد، ماهیت و مقصود آن در ارائۀ انجیلی است که قصد اتحاد داشته، و نصیحتهای کاربردی پولس که در حفظ اتحاد در حین وجود تنوع، در نهایت موجب شقاقهایی گردید که تا به امروز شِفا نیافته اند.

این مباحث و مناظرات تنها به برخوردهای تاریخی کاتولیکها و پروتستانها، اصلاحگران و آرمنینها البته ختم نمی شود؛ بلکه گفتگوهای تازه ای در خصوص چگونگی خوانش این کتاب و درک این رساله در زمینۀ ذهنی و مذهبی حاکم در آن زمان، وارد صحنه شده، دریای پرتلاطم مباحث الهیاتی، با نجواهای طرفداران «چشم انداز تازه ای بر پولس»، خروشانتر گشته است![11]

 ارقام

این رساله، 57 بار از عهد عتیق نقل قول می کند؛ در حقیقت بیشتر از هر کتاب عهد جدید، از کتب عهد عتیق نقل قول می کند. کلمات کلیدی آن عبارتند از: خدا:154، شریعت:77،    مسیح:66، گناه: 45، و  ایمان: 40 بار.

 پرسش ها

رسالۀ رومیان به پرسشهای بسیار مهم و عمیقی از این قبیل پاسخ می دهد:

  1. خبر خوش خدا چیست؟
  2. آیا عیسی واقعا خداست؟
  3. خدا شبیه چیست؟
  4. چگونه خدا می تواند انسانها را به جهنم بفرستد؟
  5. چرا انسانها خدا و پسر خدا، عیسی مسیح را رد می کنند؟
  6. چرا ادیان دروغین و بتها وجود دارند؟
  7. بزرگترین گناه انسان چیست؟
  8. چرا فساد جنسی، نفرت، جنایت، عدم صداقت و تمام گناهان شرارت بار دیگر در دنیا وجود دارند؟
  9. استانداردی که خدا بدان انسانها را داوری خواهد کرد، چیست؟
  10. چگونه کسی که خبر انجیل را تا به حال نشنیده است، مسئول باقی خواهد ماند؟
  11. آیا یهودیان در قیاس با امتها، در برابر ایمان و انجیل، مسئولیت بیشتری دارند؟
  12. یهودی واقعی کیست؟
  13. آیا هیچ امتیاز روحانی برای یهودی بودن وجود دارد؟
  14. آیا انسان به خودی خود نیکوست؟
  15. آیا انسان به خودی خود شریر است؟
  16. آیا انسان قادر است تا شریعت خدا را به صورت کامل نگاه دارد؟
  17. انسان چطور متوجه گناهکار بودن خویش می گردد؟
  18. چگونه یک گناهکار بخشیده شده، توسط خدا پارسا می شود؟
  19. ارتباط یک مسیحی با ابراهیم چیست؟
  20. اهمیت مرگ مسیح چیست؟
  21. اهمیت رستاخیز مسیح چیست؟
  22. اهمیت حیات کنونی مسیح در آسمان چیست؟
  23. مسیح برای که مرد؟
  24. انسان کجا و چگونه آرامش و امید واقعی را خواهد یافت؟
  25. چگونه همۀ انسانها از لحاظ روحانی به آدم مرتبط هستند؟
  26. چگونه مسیحیان از لحاظ روحانی به مسیح مرتبط هستند؟
  27. فیض چیست و چه کار می کند؟
  28. فیض و شریعت خدا چگونه به هم مرتبطند؟
  29. چگونه یک شخص از لحاظ روحانی می میرد؟
  30. چگونه یک شخص از لحاظ روحانی دوباره زاده می گردد؟
  31. رابطۀ یک مسیحی با گناه چیست؟
  32. اهمیت اطاعت در زندگی مسیحی چیست؟
  33. چرا زندگی وفادارانۀ مسیحی اینقدر دشوار است؟
  34. یک مسیحی دارای چند طبیعت است؟
  35. روح القدس برای یک مسیحی چه کار می کند؟
  36. نزدیکی رابطۀ یک مسیحی با خدا چقدر است؟
  37. دلیل وجود رنج در دنیا چیست؟
  38. آیا دنیا هرگز تغییر خواهد کرد؟
  39. برگزیدگی و پیش تقدیری چیست؟
  40. یک مسیحی چگونه می تواند به طرز مناسبی دعا کند؟
  41. امنیت نجات یک مسیحی چقدر است؟
  42. نقشۀ کنونی خدا برای اسرائیل چیست؟
  43. نقشۀ آیندۀ خدا برای اسرائیل چیست؟
  44. چرا امتها توسط خدا انتخاب گشته اند؟
  45. وظیفۀ مسیحیان نسبت به یهودیان و اسرائیل چیست؟
  46. تعهد واقعی روحانی یعنی چه؟
  47. رابطه و مسئولیت یک مسیحی نسبت به دنیا، بی ایمانان، سایر مسیحیان و دولتها چیست؟
  48. محبت خالص چیست؟
  49. مسیحیان در برابر کارهایی که فی نفسه، نه بد و نه خوب هستند، چگونه باید برخورد      کنند؟
  50. آزادی واقعی چیست؟
  51. اتحاد کلیسا چقدر اهمیت دارد؟

 در مکالمه با ما

این رساله، همانگونه که با مسیحیان قرن اول میلادی صحبت می کرد، با ما نیز سخنان بسیاری دارد:

1. مورد مسائل اخلاقی: از چیزهایی مانند زنا، همجنس بازی، نفرت، قتل، دروغ و نااطاعتی مدنی می گوید؛

2.در مورد مسائل منطقی: از ذهن انسانی که به خاطر فکر فاسدش، گمراه و سردرگم است حرف می زند؛

3. در مورد مسائل اجتماعی: به ما تعلیم می دهد که ارتباط ما با یکدیگر باید چگونه باشد؛

4.در مورد مسائل روانی: با ما سخن گفته، تعلیم می دهد که آزادی واقعی از کجا می آید و چگونه ما را از اسارت گناه رها می سازد؛

5. در مورد مسائل ملی: از این صحبت می کند که مسئولیت ما در برابر دولتها چیست؛

6.در مورد مسایل بین المللی: از این صحبت می کند که مسئولیت ما نسبت به قوم اسرائیل و دنیایی که در آن زندگی می کنیم چیست؛

7.در مورد مسائل روحانی: از این  می گوید که  انسان با وضعیت اسفناکش چگونه می تواند امید داشته باشد؛

8.در مورد مسایل الهیاتی: از این سخن می گوید که رابطۀ جسم و روح چیست؟ رابطه شریعت و فیض چیست؟ رابطه اعمال و ایمان چیست؟

 کلیدها

هر یک از کتب کلام خدا در متن تاریخی و فرهنگی زمان خود به نگارش در آمده است؛ بنابراین مطالعۀ رسالۀ رومیان، جدا و منفک از زمینۀ فرهنگی زمان پولس کاری اشتباه خواهد بود که منجر به از دست دادن کلیدهای بسیار مهمی خواهد گشت که قابلیت گشایش درهای فهم و ادراک تفکرات پولس را به ما می بخشند.

همانطور که پسر خدای زنده، از جسم و روح انسانی جهت تجسم بهره گرفت(انسان کامل شد)، به همانگونه نویسندگان کتاب مقدس از زبان رایج و قالب فکری زمانۀ خویش جهت ارائۀ آنچه برای گفتن داشتند، استفاده نمودند. خدا همیشه از قالب زبان، فرهنگ و فلسفۀ حاکم بر جامعه برای انتقال حقایق الهی سود جسته است؛ رسالات پولس نیز این چنین هستند، او نیز از این قالبها استفادۀ بسیاری کرده است؛ ما نیز در مقام خوانندگان وی، اگر هوشیارانه از گزینه های فرهنگی، زبانی و فلسفی بکار گرفته شده توسط پولس رسول آگاه باشیم، پیغام وی را بهتر و بی آلایش تر درک خواهیم نمود. به همین منظور، لازم است که جریانهای فلسفی و مذهبی رومی-یونانی و همینطور یهودی که در زمان نگارش رساله رومیان وجود داشته و بنوعی در این رسالات منعکس شده اند را بشناسیم و در پس زمینه ذهن خود از حضور آنها در آگاه باشیم.

 ناستیسیزم – رواقیون

در فرهنگ رومی- یونانی که زمینۀ خوانندگان اولیۀ این رساله را تشکیل می دهد، فلسفه های گوناگونی رایج بودند؛ یکی از این فلسفه های محبوب آن زمان، نوعی از فلسفۀ افلاطونی بود که بر شکاف و تفکیک دنیای واقعی و مادی تاکید بسیاری داشت؛ دنیای مادی، مکان و جایگاه شر و دنیای روحانی دربرگیرندۀ حقیقت کامل و لایتغیر بود؛ در این میان، سرشت انسانی مخلوطی از این دو تلقی می گشت؛ چنین فلسفه ای نهایتا ساختار بدعت ناستیسیزم را شکل بخشید، نهضتی که رستگاری را در گریز از دنیای شری که غیرقابل فدیه دادن است، می فهمید. در کنار فلسفۀ افلاطونی و تاثیراتش بر جهانبینی های روز، رواقیون  نیز در جامعه حضور داشتند؛ ایشان بر این عقیده بودند که در تلاش دستیابی به زندگی اخلاقی والا، لازم است تا هرگونه وابستگی خارجی که قابلیت و پتانسیل منحرف کردن فرد در جهت انجام  کار نیکو را دارد، ترک گردد؛ تنها کناره گیری و فاصله گرفتن احساسی است که شخص را قادر به مقاومت در برابر وسوسه های شر می گرداند.

 یهود

در کنار فلسفۀ رومی- یونانی موجود در آن جامعه، باورهای قلمرو یهود نیز بر رسالۀ رومیان تاثیر خود را برجای نهاده است. یکی از مسائلی که در سالهای اخیر نیز در صدر مباحث الهیاتی، نظیر فیض، شریعت و پارساشمرده شدگی قرار گرفته است، مسألۀ رابطۀ شریعت و عهد خدا با قوم اسرائیل می باشد (مبحث چشم اندازی تازه بر پولس[12]، فهم تاریخی کلیسای اصلاح شده را در این خصوص به چالش می کشد) که به نظر می رسد پولس رسول توجه بسیاری به این مطلب کرده، انجیل مسیح را – که رسالت اعلام آن را بر دوشهای خود احساس می کند-، در این زمینه معرفی می کند. (در این خصوص در فصول بعدی خواهیم پرداخت)

نکتۀ دیگری که بر آن ساختار فکری و الهیاتی که در این رساله ارائه شده است نفوذ داشته، پادشاهی خدا و برقراری عدالت الهی است که قوم یهودی بر آن پایبند بودند؛ بر این اساس، پولس رسول تلفیقی از باور یهودیان از عصر جدید و شخص مسیح را که با مرگ و قیامش نور بیشتری بر ملکوت خدا تابانید، ارائه می دهد که در متن این رساله به آن خواهیم پرداخت؛ عصر جدیدی که در آن عدالت خدا عیان، نیکویی برقرار، و شرارت و بی عدالتی از میان برداشته می شود، امیدی بود/است که یهودیان برای آن انتظار می کشند؛ اما پولس، برقراری ملکوت خدا، و آغاز فرایند بازیافت و فدیۀ دنیا را در شخص مسیح و کار او می بیند.[13] پال آکتمیر، پروفسور تفسیر کتاب مقدس در دانشگاه Union Theological Seminary در ایالت ویرجینا، می گوید:

آنچه پولس انجام داده، آمیختن دو عصر[14] با یکدیگر است: عصر گذشته که حاوی شرارت، گناه، خشم، مرگ و شریعت  است و عصر جدید که زمان برقراری پادشاهی قابل روئیت خدا، عدالت و نیکویی بی فاسد است؛ زیرا او متقاعد گشته بود که با مرگ و رستاخیز عیسی ناصری، خدا عصر جدید را افتتاح کرده است، عصری که در زمان بازگشت ثانوی مسیح به جهت داوری بشریت، به   صورت کامل برقرار و قابل رؤیت خواهد بود.[15]

 منطق رساله

عیسی مسیح، شخصیتی تاریخی و محوری است که دروازه ای برای ملل جهان به جهت ورود به این عصر جدید می گردد؛ او آن شخصی است که از طریق وی عصر جدید آغاز گشته است؛ تاریخ و عهد خدا با قوم اسرائیل، ورود امتها به این پیمان و بسط و گسترش وعده های الهی به سراسر امتها، چارچوب فکری پولس است که در آن مسائل بسیار پیچیدۀ دیگری نیز تنیده شده است. پرسشی که شاید جهت فکری و تمرکزهای تاویلی ما را تعیین کند این است که آیا منطق این رساله بر اساس تاریخ خدا در زندگی بشر است که در پیرامون آن بیانات الهیاتی نیز نمایان می گردد و یا این رساله، در صدد تشریح آموزه های نظام مندی است که گزارشات رویدادهای تاریخی (تاریخ فدیه بشر)، نقش نگاه دارندۀ عناصر این تعالیم را ایفا می کنند؟

تاریخ فدیۀ بشر، مجموعۀ رویدادهای تاریخی بسیاری است که در یک چشم انداز گسترده، تصویر مسیح را ترسیم می کنند؛ هر چند در تاریخ خدا-انسان مکاشفات عظیمی به ما بخشیده شده است و نتیجتا برگزیدگان برای ایجاد ارتباطی منطقی و درکی منسجم از عمل خدا، این حقایق را به صورت نظام مند در آورده اند، اما باید به یاد داشت که متن اصلی و روش اولیۀ این پرده برداری الهی و فدیۀ بشر در طی زمان، در تاریخ انسان فاش گشته است؛ از طرف دیگر، چنین شیوه ای در نگرش ما بر رسالات پولس، مخصوصا رسالۀ او به رومیان، نباید ما را بر آن دارد تا از آموزه های بنیادی ارائه داده شده در نوشته های او، چشم بپوشیم.[16]

پال آکتمیر در این خصوص می گوید که هر چند پارساشمرده شدگی، آن موضوع اصلی که پولس رسالۀ خود را دربارۀ آن نگاشته باشد نیست، اما طریقی است که بدان، خداوندی خدا توسط مخلوقاتش پذیرفته می گردد.

نوشته:   ادوین کشیش آبنوس

ویرایش:  فرید ( نتنائیل)، منچستر انگلستان


[1] Tolle lege

[2] (اعترافات آگوستین: کتاب 8: فصل 12).

[3] CF. Barend Klaas Kuiper, Martin Luther: The Formative Years. (Grand Rapids: Eerdmans, 1993) pp198-208

[4] An Introduction to the New Testament, Contexts, Methods & Ministry Formation, by David A, DeSilva, IVP Academic, 2004, p 589

[5] Commentaries on the epistle of Paul to the Romans: Grand Rapids: Baker, 1979. P.1

[6] Commentaries on the epistle of Paul to the Romans: Grand Rapids, Kargel, 1954. pxiii

[7] Commentary of Saint Paul’s Epistle to the Romans, New York: Funk & Wagnalls, 1883, p.1

[8] Doctrinal Treaties and Introductions to the Different portions of the Holy Scriptures by Willam Tyndale, Henry Walter, ed. Cambridge University Press 1848, p 484

[9] Man’s Ruin. Romans1:1-32. Grand Rapids:Eerdmans, 1952. P 3

[10] Romans by Hodge, The Crossway Classic Commentaries, Introduction by J.I.Packer, Crossway 1993. P ix

[11] کریستر استندال: در خصوص اینکه نجات انفرادی که از دیدگاه خوانندۀ غربی فردگرا نگریسته می شود، با آنچه کتاب رومیان ارائه می دهد تفاوت ژرفی دارد.

[12] New Perspective on Paul

[13] Interpretation A Biblical Commentary for teaching and preaching, Romans, by Paul J.Achtemeier, Westminster John Knox Press, 2010, p 4-8

[14] aeons

[15] Ibid p 9

[16] ای پی سندرز و طرفداران «چشم اندازی تازه بر پولس» مانند ان تی رایت و دی جی دان، معتقدند که آموزه پارساشمرده شدگی، در الهیات پولس محوریت ندارد. چنین نگرشی بر نوشته های پولس، می تواند مسیر اصلی و هدف اولیۀ نویسنده را تغییر دهد.

8 دیدگاه برای “تفسیر رساله رومیان

  1. ba dorod be shoma baradar aziz mamnon ke baese agahi bishtar mishid faghat edwin jan agar emkanesh hast kami maghalatet kotahtar bashe ke khanandegani az jomle man hosele konim v betoonim estefade lazeme ro bebarim khodavand barekatet bede

    GOD BLESS YOU

  2. سلام برشما
    من فكر ميكنم رساله به روميان يك خط مشي دقيق فكري وعملي براي هركسي ميتواند باشد
    همچنين بشكلي توهم زدايي ميكندوجايگاه صحيح هر چيزي را مياموزد
    و شما نيز بسيار زيبا وشيوا نوشتيد حكمت مسيح با شما

  3. سپاسگزارم برادر ادوین عزیز , از این جمع بندی زیبا و در عین حال خلاصه …
    رساله به رومیان حثیثتا» یکی از رسالاتی است که تحولات عمیقی در زندگی من بوجود آورده است .
    فیض و قوت عیسی مسیح با شما باشد .

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s