جایگاه مریم در کلیسای کاتولیک- بخش دوم


220px-Madonnadellastrada_churchofthegesu   مریم طاهر از گناهان شخصی بود و هرگز بکارت خود را از دست نداد

 هرگاه به اختلاف بین پروتستانها و کاتولیکها می اندیشیم، یکی از تفاوت نظرها و اختلافهای الهیاتی که این دو را از هم جدا می سازد (در کنار آموزه های بسیار اساسی دیگر) جایگاه مریم و احترام و ستایش ویژه ای است که کلیسای کاتولیک در خصوص وی دارد. تعلیمی که پروتستانها بشدت از پذیرش آن امتناع نموده و کاتولیکها با احساسات برانگیخته، با حرارت بسیاری از آن دفاع می کنند. آنچه را که خواننده باید به خاطر بسپارد این است که جدال این دو فرقه در خصوص مریم، تنها بر میزان اکرام و حرمت این بانو نیست، بلکه نتایج الهیاتی و استنتاجهای عقیدتی است که سایر باورهای کلیسای کاتولیک از این تعلیم تاثیر می پذیرند. تاثیری که کلیسای پروتستان معتقد است به ویرانی مفهوم انجیل و به قیمت مخدوش کردن کار منحصر بفرد مسیح در فدیه بشر ختم می شود. ناگفته نماند که تکریم مریم از طرف کلیسای کاتولیک، به باور کلیسایهای پروتستان، بت پرستی بوده و منجر به پرستش این بانو گشته است. در این باب بیشتر سخن خواهم گفت.

دعاها و مناجاتی که به حضور مریم بلند کرده می شوند، جز لاینفک باورها و سنت یک کاتولیک مومن است. «عروسان دسته گل خود را در محراب، زیر پایهای وی (مریم) می نهند، مادران هنگام زایمان نام او را ندا می دهند و بیماران در بستر مرگ، از او طالبند تا ایشان را نزد پسر خود برد»[1] چنین تعلیمی در کلیسای پروتستان نه تنها غایب است بلکه با عداوت و انزجار پس زده می شود. پروتستانها معتقدند که آنچه کلیسای کاتولیک در قالب و چارچوب اکرام و حرمت به مریم ارائه می دهد، چیزی جز مریم پرستی نیست.

آنچه کلیسای کاتولیک در خصوص مریم، مادر عیسی تعلیم می دهد، بر روی ویژگیهایی بنا شده است که یکی از آنها (لقاح مطهر) را در مقاله پیشین مطرح کردیم. در حقیقت مقامی که مریم در الهیات و تعلیم کلیسای کاتولیک یافته است بناچار باید بر این ویژگی ها بنا شده، استوار گردد. نقش وی در میانجیگری و شفاعت و همکاری وی در فدیه بشری که عیسی مسیح خداوند تهیه کرده است، خصوصیاتی را می طلبد که منحصر بفرد می باشند. لقاح مطهر که ادعای برائت وی از لکه گناه اولیه را فریاد می زند، به همراه بکارت همیشگی، و تقدس وی در طول زندگی، چهره ای بی همتا از انسانیت والا و برجسته ای را برای ما بتصویر می کشد که از نظر پروتستانها، الوهیت و روحانیت قدسی ای را دریافت نموده که شباهت چندانی به زمینی ها ندارد. کلیسای کاتولیک نه تنها مریم، مادر عیسی را فارغ از لکه گناه اولیه اعلام کرد، بلکه بر اینکه او در طی زندگی خود از گناه بدور بود، اصرار زیادی ورزیده است.

سرگیوس بولگاکوف، الهیات دان اورتودکس، می گوید که الهیون این کلیسا با این که با غیرت زیادی در طلب از هم پاشیدن آموزه لقاح مطهری که کلیسای کاتولیک ترویج می دهند، می باشند،(کلیسای اروتدوکس شرق، آموزه لقاح مطهر را نمی پذیرد) اما با طهارت مریم و فارغ از گناه بودن او کاملأ موافقند.[2] البته ایشان بر اینکه پدران کلیسا با چنین تعلیمی نا آشنا و شاید بهتر است بگوییم مخالف بودند، آگاهی کامل دارند. این باوری بود که در قرون بعدی، پس از الهیاتدانانی چون اورجین، جان کریستوستوم و بیزل مطرح می گردد و پیشتر مورد پذیرش کلیسا هرگز نبوده است.

 شورای ترنت می گوید: «هیچ شخص عادلی قادر نیست که در طی زندگی خود از گناه دوری کرده از آن عاری باشد، حتی گناهان صغیر نیز اجتناب ناپذیر می باشند. این تنها زمانی امکان پذیر است که خدا بخشش ویژه ای را به او عطا نماید، بخششی مانند آنچه به آن باکره مبارک عطا شده است.[3] اروین لوتز می گوید: «اعتقاد کلیسای کاتولیک بر این است که هرچند او چون عیسی مسیح از کاستی های انسانی برخوردار بود، اما با وجود این، بی گناه زیست. او به طور خاص، به هیچ وجه امیال جنسی غیرمعتادلی نداشت»[4] و افزون بر این، کلیسای کاتولیک می گوید، که نه تنها تولد عیسی، بکارت وی را از مخدوش نکرد، بلکه مریم تا به آخر زندگی خود همچنان یک باکره باقی ماند.

پاپ جان پل دوم می گوید: «این بیانیه اعتراف ایمان و آموزه کلیسای کاتولیک است، که به کتب مقدس، سنت رسولان و تعالیم کلیسا گواهی داده و یا از آن منور گشته (انعکاس کلام خدا) است.»[5]

اما تنویر کلام و  آن گواه بر متون مقدس، بر اساسی از کتاب آسمانی استوار است؟ آیا نباید سنت کلیسا و تعالیم پدران برگفته از کتب مقدسه باشد؟

 «امّا ولادت عیسی مسیح چنین بود که چون مادرش مریم به یوسف نامزد شده بود، قبل از آنکه با هم آیند، او را از روح‌القدس حامله یافتند. » (متی 1: 18)

«و تا پسر نخستین خود را نزایید، او را نشناخت؛ و او را عیسی نام نهاد.» (متی 1: 25)

 متی در تلاش است تا به خوانندگان خود بگوید که مریم و یوسف، پیش از تولد عیسی از هرگونه رابطه جنسی خودداری کردند. رابطه جنسیی که از بنیادی ترین روابط زندگی زناشوئی است، مسلمأ در زندگی این زوج، پس از تولد عیسی مسیح، غایب نبود. چرا که اناجیل در مورد خواهران و برادران عیسی به ما گزارش می دهند.

 «او با آن جماعت هنوز سخن می‌گفت که ناگاه مادر و برادرانش در طلب گفتگوی وی بیرون ایستاده بودند». (متی 12: 46) (همینطور آیات  لوقا 8: 18، مرقس 3: 31، متی 13: 35، یوحنا 7: 1- 10)

 و اما کلیسای کاتولیک بر این باور است که برادران عیسی در آیات ذکر شده، اشاره به فامیلهای نزدیک وی بوده و یا احتملا ایشان، محصول ازدواج پیشین یوسف، قبل از مریم می باشند. نه تنها کتاب مقدس چنین اندیشه ای را به ما القاء نمی کند، بلکه آیاتی چون غلاطیان 1: 19، باور کلیسای پروتستان را بر اینکه یوسف برادر عیسی مسیح بوده، تثبیت می نماید.

 «امّا از سایر رسولان جز یعقوب برادر خداوند را ندیدم».  (غلاطیان 1: 19)

 و یا، » آیا اختیار نداریم که خواهر دینی را به زنی گرفته، همراه خود ببریم، مثل سایر رسولان و برادران خداوند و کیفا؟ » (اول قرنتیان 9: 5)

 برای تفسیر این آیات بگونه ای که کلیسای کاتولیک ارائه می دهد به نوعی که با تخیلات و تراوشهای ذهن ایشان منبطق باشد، باید تلاش فراوانی کرد، زیرا که آنچه این متون بیان می کنند بسیار صریح و مفهوم آنها آشکار است.

به عنوان مثال به تاملات گری متاتیکز، مسیحی پروتستانی که بعدأ به کلیسای کاتولیک ملحق شد، توجه کنید. او در خصوص بکارت مریم اینچنین می گوید:

 » او (مریم) نذر کرده بود تا باکره باقی بماند. هرچند کتاب مقدس بروشنی این را به ما نشان نمی دهد اما سنت گویای این مطلب است که او در جوانی نذر کرده بود تا خود را در باکرگی به خدا تقدیم نماید. او مایل بود تا خود را وقف خدا کند. او آنقدر عاشق خدا بود که بدین رضا داد تا همسر خدا گردد… به همین جهت او در پاسخ به فرشته می گوید: «این چگونه می‌شود و حال آنکه مردی را نشناخته ام»، تفسیر این پرسش غیر از این نیست»[6]

 تشخیص اینکه آیا بیانات فوق تاملی معتبر و تفسیری صحیح از کلام  است، نباید برای پژوهشگر صادق کتاب مقدس دشوار باشد.

بنای چنین برداشتی از این متن بر سنت و نظرات کلیسا، آن هم پس از قرن چهارم استوار است و نه بر عبارات روشن کتاب مقدس.

واکنش مریم به اعلان فرشته، برای خواننده کلام آشکار است. او وعده لقاح را به دختر باکره ای می دهد که تا به آنروز مردی (یا شاید صحیحتر باشد بگوییم «نامزد خود یوسف») را نشناخته بود. آیا اینکه مریم در پاسخ به فرشته بگوید:  «این چگونه می‌شود و حال آنکه مردی را نشناخته ام»   غریب می نماید؟ چنین فهمی از کلام در علم تفسیر با این واژه معرفی می گردد: eisegesis . منظور، اضافه کردن، مفهوم بیگانه (غیرکتاب مقدسی) به داخل متن می باشد.

افزون بر این، پرسشی که مایل هستم، از مبلغین»بکارت دائمی مریم» بپرسم، این است که، اگر مریم قصد داشت تا خود را به عنوان باکره نذری، به خدا وقف نماید، به چه دلیل به بجهت ازدواج، به نامزدی یوسف در آمد؟

هرچند این مقاله به بررسی عمیق آیات و تاویل متون مربوطه نمی پردازد (مقصود این نوشتار بررسی کلی مریمشناسی است) اما زمینه نخستین این مطالعات را برای علاقمندان فراهم کرده است تا در بررسی فراتر این آموزه، مسیر صحیحی را پیش گیرد. افزون بر این امیدوار هستم، نگاه اجمالی که بر این مطالب داشتم، ژرفای کم، ریشه این آموزه را در کتاب مقدس، به تصویر کشیده باشم.

 صعود مریم به آسمان

اگر پذیرای ادعای کلیسای کاتولیک بر اینکه آموزه های پیشین بر مستندات کتاب مقدس بنا شده است، باشیم، مسلمأ اقرار بر آموزه صعود مریم به آسمان حتی بر یک کلمه از متون مقدس نمی تواند بنا شده باشد.

آیا کتب عهد جدید در خصوص مریم، پس از پنطیکاست گزارشی به خوانندگان خود می دهد؟ پاسخ منفی است. اما آیا سکوت کتاب مقدس در خصوص وی، نشانه و تاییدی بر صعود او به آسمان است؟ چرا جایی که کتاب مقدس سکوت می نماید، مترصدین و معلمین کذبه، فرصت و میدان جولان خود را می یابند؟

پاپ پایوس دوازده ام در نوامبر سال 1950 اعلام کرد:

 «از آنجایی که کلیسای جامع که در آن روح راستی رشد می کند، روحی که کلیسا را بدون خطا در تحصیل دانش حقیقت مکشوف، راهنمایی می نماید، در طی اعصار  مرتبأ ایمان خود را بیان نموده است و از آنجایی که اسقفان تمام دنیا، تقریبا یکدل و یک زبان، به حقیقت صعود جسمانی مریم باکره خجسته به آسمان را، به عنوان تعلیم جزمی ایمان کاتولیک و الهی رضایت دادند، حقیقتی که بر کتب مقدس بنا شده است، حقیقتی که عمیقأ در اذهان وفاداران در مسیح ریشه داوانده، و توسط پرستش و نیایشهای کلیسای تایید گشته است، حتی از زمانهای کهن، حقیقتی که با سایر حقایق مکشوف در هماهنگی است و در شکوه تمام، درغیرت، دانش و حکمت الهیاتدانان، توضیح داده شده و اعلام گشته است. ما فکر می کنیم که زمانی که در نقشه خدا مقرر شده بود تا رسمأ  این مزیت مریم باکره را اعلام نماییم، فرا رسیده است

بنابراین، با اقتدار خداوندمان عیسی مسیح، رسولان مبارک، پطرس و پولس و با اقتدار خودمان، ما رسمأ بیان، کرده، اعلام نموده، تغیین می کنیم که این آموزه از طرف خدا کشف شده است، که مادر خدا که بدون لکه گناه اولیه نطفه اش بسته شد، مریمی که همیشه باکره باقی ماند، پس از پایان زندگی خود بر روی زمین، در بدن و روح خود، به جلال آسمان صعود نمود.

بنابراین اگر کسی، خدایی ناکرده، جرات کند تا این آموزه را رد نماید، و یا عمدأ به آنچه را که ما تعیین نمودیم شک کند، باید آگاه باشد که خود باعث گشته تا از ایمان کاتولیک و الهی دور انداخته شود.»[7]

 آیا خواننده می تواند متنی از کتاب مقدس، برای تثبیت ادعای پاپ پایوس دوازده ام بر اینکه این آموزه، » حقیقتی که بر کتب مقدس بنا شده است» ارائه دهد؟ پاسخ به این پرسش فرضی، خیر است. چرا پرسشی «فرضی»؟ چون، ادعای «اساس کتاب مقدسی» این باور، تنها یک ادعای پوشالی و تهی است. اجازه دهید تا منظور خود را از  استدلالهای کتاب مقدسی بیان کنم. منظور بنده از تاویل کلام، همانندی های عهد عتیق و تشابهات کتب پیش از تولد مسیح نیست. حتی لودیک آت، به فقدان مدارک مستقیم و آشکار کتاب مقدسی اعتراف می کند.[8] و اما کارل کیتینگ که از اصرار پروتستانها برای دیدن مدرک کتاب مقدسی به ستوه آمده، اینچنین معترضانه به این درخواست پاسخ می دهد:

 «هنوز هم، بنیادگرایان می پرسند؛ دلیل کتاب مقدسی کجاست؟، اکیدأ مدرکی وجود ندارد. این کلیسای کاتولیک بود که از طرف مسیح مامور گشت تا مصون از هرگونه خطا، به تمامی ملتها تعلیم دهد. اینکه کلیسا آموزه صعود مریم را، به عنوان حقیقت تعلیم می دهد، خود ضمانتی بر راستی این تعلیم است.[9]

 آیا لازم است تا بیشتر از این در کوشش رد این آموزه باشم؟ اگر تعالیم کلیسا مصون از خطا است و اگر آنچه را که کلیسا در طی تاریخ بیان نموده، به هیچ وجه از ناراستی فاصله نگرفته است، چرا تاریخ گواه آن نیست؟ یا شاید این آروزیی خوش باوارانه ای است که مایل بودیم بنوعی و بطریقی حقیقت بود؟ چرا کلیسا در پنج قرن نخست در این خصوص سکوت اختیار نموده است و چرا نخستین اشاره به این باور در کتب آپورکریفا یافت می شود؟ کتبی که این باور را ترویج می دادند، حاوی بدعتهای کبیری بودند که کلیسای کاتولیک خود آنها را رد نموده است. جیمز وایت با اشاره به این مطلب می گوید که آنچه را که اسقف روم در قرن پنجم بدعت اعلام می کند، در میانه قرن بیستم تبدیل به یکی از تعالیم جزمی کلیسا می گردد.[10] و این تنها زمانی امکان پذیر است که شعار، «تنها کتاب مقدس»[11] که اصلاحگرایان فریاد می زدند، مردود اعلام شود. آنوقت حصار و سرحد نظریات انسانی و تفکرات شیطانی به بی نهایت پس زده شده، دیگر کلام هادی جانها و چراغ گامهای ما نخواهد بود. محک و چوب خط مقرر شده توسط خدایی که ما را آفریده و مالک کلیساست به دست انسان می افتد و اوست که بر تخت جلوس فرموده، خود را سر کلیسا دانسته و دهان اوست که در راستی کامل و مصون از خطا، به جای خدایی که قدوس است و هرگز دروغ نمی گوید، لب به سخنان کفر آمیز می گشاید. در بخش بعدی به پرستش مریم و نقش وی در فدیه بشر خواهیم پرداخت.

نویسنده: ادوین کشیش آبنوس

آوریل 2013


[1] Is Reformation over?p 133

[2] The burning bush; on Orthodox veneration of the mother of  God, Sergius Bulgacov, WM. B. EERDMANS Publishing Co.2009, 7

[3] Fundamentals of Catholic Dogma, Ludwig otte, 1952, p203

[4] The doctrines that divide, A fresh look at the historic doctrines that separates Christians, Erwin Lutzer, Kregel Publishing1998, p56

[5] Catechism of the Catholic Church (New Hope, Ky.: Urbi et Orbi Communications, 1994) section 499

[6] Marian seminar on tape from 1992, produced by Biblical Foundations, The organization directed by Matatics

[7] APOSTOLIC CONSTITUTION OF POPE PIUS XII, MUNIFICENTISSIMUS DEUS,DEFINING THE DOGMA OF THE ASSUMPTION, November 1, 1950

[8] Fundamentals of Catholic Dogma, Ludwig otte, (Rockford, III.: Tan Book Publishers, 1974), 208.

[9] Karl Keating, Catholicism and Fundamentalism: The attack on «Romanism» by «Bible Christians» (San Francisco: Ignatius Press, 1988), 275

[10] Mary-Another Redeemer? What you should know about the controversial  movement to name Mary as Co-Redeemer with Christ, Bethany House Publishing, 1998, James R. White, p54

[11] Sola Scriptura

17 دیدگاه برای “جایگاه مریم در کلیسای کاتولیک- بخش دوم

  1. خدا رو شکر برای وجود شما برادر ادوین. خیلی برکت گرفتم مطالبی بود که نمیدونستم . خدا به شما برکت بده

  2. ممنون خیلی نکات مهمی بود سوالی که برای من پیش میاد اینه که چرا دیدگاه کاتولیک اصرار به این اموزه ها میکنند؟ و در ضمن ایمیلم را هر چه میزنم قبول نمیشه

  3. مکتوبات خود این مقاله فی نفسه بسیار لازم و ضروری است.
    چرا که پرده از دگماتیستی که کلیسای کاتولیک در مورد مریم مادر عیسی داشته و دارد بر می دارد.
    اما مشکل آنجا آغاز می شود که ممکنه این تصور غلط را به دوستان ایرانی کاتولیک برساند که اساسا پروتستانت ها با مریم مادر عیسی مخالف یا دشمن اند؛
    در صورتی که این پروتست در برابر آموزه مریم شناسی است که به حق نیز درست و به جاست.
    با این حال فکر می کنم لازم است به بررسی جامع ای در مورد نگرش کلیسای پروتستانت به خود مریم بپردازیم.
    مثلا به آرای الهیدانان موخر پروتستانت در مورد آموزه مریم شناسی و در مورد شخصیت خود مریم و جایگاه او در الهیات پروتستانت بپردازید.
    (البته این تنها یک پیشنهاد بود)
    منتظر بخش سوم مقاله خواهیم بود
    از شما برای این زحمت و مشقت بسیار سپاسگذارم
    کلیسای ایران برای رشد و مقابله با آموزه های غلط به شما برادر عزیز نیازمند است.
    قوت و برکت خداوند ما با تو ادوین عزیز

  4. من مخالف حرف شما نیستم ولی فراموش نکنیم کتاب مقدس خود ۴ قرن بعد از صلیب اتفاق افتاده وشجره نامه ها در ابتدای انجییل لوقا به اجداد یوسف اشاره می کنه و….. پس بحثهای زیادی موجود هست که نمی توان به ان جواب داد مثل همین که نه شرییت از بین رفت بلکه سخت تر و کامل تر شده

    • ممنون شهرام گرامی برای کامنتتان
      اما متاسفانه متوجه منظورتان نشدم
      آیا در مورد کانون کتاب مقدس صحبت میکنید؟ مسلما کتب عده جدید پیشتر در کلیساها به عنوان متون الهامی خوانده می شد. مایل هستم بیشتر توضیح دهید

      • منظورشان انجیل میباشد ایا انجیل 400 سال پس از مصلوب شدن نوشته شد؟ یا گرد اوری شد؟ در این مورد هم ممنون میشم توضیح بدید

  5. سپاس از خداوند براى وجود شما،كه مشتاقانه هرلحظهء عمرتون رو صرف اين خداوند بى نظير مى كنيد بسيار استفاده مى بريم از مقالات شما بزرگوار،عيسى مسيح خداوندزندهء ما چراغ راهتان آمين

  6. خوشحالم که بالاخره شما به این روشنی به توضیح پرداخته اید چون از سوئدیها هر وقت پرسیدم .پاسخها فقط طفره رفتن بوده و کتاب کوچکی هم درباره فرق بین شاخه های مسیحیت خواندهام .ولی بسیار مفید بود .به فیض مسیح تا قبل از بازگشت خداوند برای داوری کلیساها .برای کاتولیکها هم مکشوف بشه ممنونم .خدا دستش روی سر شما باشه و برای خرید کتابها دعا میکنم دستت در جیب خداوند باشه

  7. بازتاب: جایگاه مریم در کلیسای کاتولیک | مریم مقدس

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s